Het beste paard van stal. “Hij?” “Hij zou nooit iets doen wat niet door de beugel kan.” Zo klinkt menig men na het verdedigen van zijn of haar idool. Degene waar ze de boeken van op de kast hebben staan en de posters in het online winkelmandje wachten tot het salaris is gestort. Degene waarbij het niet uitmaakt wat hij of zij exact doet, want hij of zij doet het met een rede.
De westerse mens is extraordinair goed in het idealiseren van religies en levensovertuigingen. Al vanaf ons bestaan geloven wij. In de prehistorie was de mens volledig overtuigd van de Germaanse goden en haar rituelen. Dit verandert met de tijd mee. Van Griekse en Romeinse goden tot het Christendom dat toen groot werd. Al enorm lang heeft het Christendom geleefd uit een vorm van superioriteit. God? Hij was onaantastbaar, niks of niemand kon aan hem tippen. Fouten? bestaan niet. God is onze schepper en alles valt binnen het georganiseerde plan.
Het Christendom was eeuwenlang de ‘volmaakte’ religie. Alles klopt hieruit, en als je erin geloofd, dan ben je echt compleet als mens. Nu heeft de kerk de laatste decennia bergen kritiek ontvangen. De onaantastbaarheid is vervallen en plots kwam de kritiek aan het licht. De kerk bleek niet zo schandaal vrij als ze nog wel is beweerden. Misbruik en verkrachtingen kwamen aan het licht en de mens realiseerde zich dat het Christendom helemaal niet zo perfect en volmaakt is als zij zichzelf zo ijverig hebben verteld.
Het wegvallen van die perfecte religie maakte plaats voor een gevoel van leegte. Een plek zonder voorbeeldplaatje. Het idool van de samenleving ontbrak, en men werd wanhopig. Vanuit die wanhoop gingen mensen op zoek naar een plaatsvervangende levensovertuiging of religie.
Waar de Islam in Europa ongeveer in die tijd werd geïntroduceerd, wonnen zij weinig terrein binnen de Westerse populatie, de Islamitische populariteit was namenlijk ongekend laag. Wat wel een kanshebber bleek te zijn, is het boeddhisme. Een levensovertuiging, gevuld met vrede en passie, rust en meditatie. Het klinkt te goed om echt te zijn, en dat is het ook. Alleen heeft de mens zelf het nog niet door.
De Westelijke bevolking heeft succesvol een opvolger gekozen voor het inmiddels afgekraakte christendom. De boeddha beeldjes staan bij iedereen op de vensterbankjes en zijn in een mum van tijd compleet geïntegreerd in het Nederlandse (maar eigenlijk dat van de complete Westerse wereld) straatbeeld.
Niks is zo aantrekkelijk als een levensovertuiging, bestaand uit mindfulness zoeken en mondiale vrede, al helemaal in een tijd van onzekerheid en oorlog. Mensen gaven steeds beter een eigen invulling aan het boeddhisme. We begonnen plots met constant mediteren, onder de mom dat dat hartstikke gebruikelijk is in de landen waar het boeddhisme de grootste, overheersende religie is. Maar niets is minder waar. Uit onderzoek blijkt namelijk dat maar 5% van de algehele populatie uit een boeddhistisch land daadwerkelijk mediteert. “Het heeft simpelweg niet onze prioriteit, weet je hoeveel tijd het kost?” Aldus de lokale bewoners van een boeddhistisch dorp uit Nepal.
Nog een groot verschil tussen de manier hoe het boeddhisme is bedoeld, en hoe de Westerse inwoners het interpreteren is haar nut. Waar boeddhisme in origine is gericht op dukkha (pijn en lijden) en op samsara (wedergeboorte) op basis van de vier edele waarheden en het achtvoudige pad wat je doorloopt met karma als gevolg van je acties, ziet de westerse wereld het als een medisch/wetenschappelijk instrument met vele technieken tot stressreductie of het recept tegen een burn-out.
Ook de gesloten cultuur van monniken wordt door de Westerse wereld als perfectie en rust gezien. Wat op zich eigenlijk erg vreemd is wanneer je je beseft dat we de christelijke cultuur van monniken, nonnen en kloosters hebben vervreemd door haar ‘enge’ rituelen en door het gerapporteerde mensen en kindermisbruik. De rauwe, complexe, beangstigende cultuur wordt hierdoor standaard over het hoofd gezien.
De tempels hebben namelijk nooit echt onder een vergrootglas gestaan zoals het Vaticaan en de ‘standaard’ kerk die overleefd hebben. Machtsstructuren worden zelden tot nooit bekritiseerd en krijgen nooit aandacht. Binnen de tempels vindt er afentoe seksueel misbruik plaats. De meesters, vergelijkbaar met de priesters of bisschoppen uit het christendom, zijn schuldig aan aanradingen, verkrachting of alternatieve vormen van afpersing.
Alles wijst erop dat het boeddhisme in hetzelfde rijtje past als elke andere religie, vol met macht, misbruik en rituelen waar je net niet bij kan. Ze hebben net als veel andere religies ook nationalistische politieke bewegingen en partijen, zoals die in Sri Lanka (Bodu Bala Sena, BBS).
Nu is dit op losse basis een probleem binnen de religie, maar het probleem is bij lange na niet zo groot als het probleem wat wij als algehele maatschappij ervaren. Ons vermogen om bepaalde groepen voor te trekken, en andere juist als zondebok te behandelen, is het absolute, grootste probleem wat wij als maatschappij ervaren. Zonder vrijheid van die achterhaalde mindset zullen wij als maatschappij altijd vast zitten in een bubbel met selectieve rooskleurige glazen, waarmee je alle seksschandalen eruit filtert.