Recht van de sterkste

Wie een betrokken burger is binnen de Nederlandse (of elk andere west-europese land) politiek heeft vast wel de groei van rechts extreem populisme gemerkt. Je wordt op de sociale media doodgegooid met video’s waarin iemand je vertelt hoe jij jezelf kan bevrijden uit deze verschrikkelijke staat van cultuurverlies. We moeten onszelf helpen uit een wereld waar we vastgelopen zijn en de mensen allemaal veel en veel te veel macht geven om maar ‘gewoon’ te gaan wonen op de plek waar ze zelf willen. Nederland is althans nog altijd van de Nederlanders, aldus de gemiddelde extreemrechtse sociale media ‘held’ die het volk vertelt hoe het wél zit.

Die groei van extreemrechtse partijen werkt door in alle onderdelen van onze bevolking. Jong, oud, man, vrouw, universitair of juist praktisch opgeleid, Nederlands, maar ook… buitenlanders? Absoluut. Juist de buitenlanders laten zich de laatste tijd steeds vaker horen. 

Het terug zien komen van de mensen met een migratieachtergrond op het politieke kompas in de algemene zin is eigenlijk al wonderbaarlijk an sich. Het vertrouwen is namelijk onder deze bevolkingsgroep over het algemeen historisch laag geweest. Er heerst een gebrek aan vertrouwen en ze voelen zich nooit gehoord (RadboudUni). Hier kwam echter verandering in vanaf de verkiezingen van 2023. De PVV had voor het eerst de mogelijkheid om te regeren door het opheffen van de VVD blokkade door Dilan Yesilgoz die sinds kabinet Rutte I altijd heeft bestaan zonder twijfel. Voor het eerst werd de Nederlandse extreem rechtse kiezer gemobiliseerd. Het hele land stond op zijn kop door de plotse massale aanhang van de PVV, ineens bleek iedereens oom of tante voorstander van dit ‘Nederland op 1’ beleid. 

Onder de mensen met een migratieachtergrond hoorde je meerdere, verschillende geluiden opkomen. Je had afkeer en verdriet (denk aan bewegingen als BIJ1 of andere Progressieve partijen), maar je hoorde ook mensen die het heerlijk vonden dat er ‘eindelijk’ iemand was die zei waar het op stond, die niet om de zaak heen danst en leugens bedenkt om een lelijke waarheid te verdoezelen. Mensen met een migratieachtergrond leken wel te vallen voor de passie waar Geert Wilders mee spreekt. 

Bij dit toch wat opvallende fenomeen lijkt het ook een enorme rol te spelen of het eerste, tweede (of verdere) generatie migranten zijn. De vaak al langere tijd gesettelde mensen met migratieachtergrond kunnen relatief vaak deze conservatief rechtse mening overnemen. Zij zijn vaak al goed ingeburgerd, beschikken over alle papieren en beheersen de taal. Ze hebben dus al het recht om zich een ‘autochtone’ Nederlander te voelen. “Ik heb zo hard gewerkt om mijn plek in de maatschappij te vinden, waarom de nieuwe niet?” De al ingeburgerde mensen met migratieachtergrond doen dan de spreekwoordelijke deur achter zich dicht, een soort socio-economische bescherming en bewijs voor zichzelf en anderen dat ze er echt bijhoren.

Een breder gedragen argument voor de steun van politiek rechts zijn de gedeelde conservatieve waarden van de partij en de individuen. Veelal komen de mensen van migratieachtergrond uit landen die conservatiever zijn dan Nederland, als het dan al een democratie en niet een autoritair regime is. Het bekende geluid terughoren in een partij waar je op stemmen kan, kan aanvoelen als een veilige thuishaven. Een plek die je toch nog doet terugdenken aan de plek waar je vandaan komt. De plek waar je toch opgegroeid bent, of de culturen meekrijgt door middel van de opvoeding van je ouders. Dingen die in Nederland als conservatief worden gezien, die voor hen misschien al als progressief worden beschouwd.

Dan komt daarbij een vorm van gedeeld wantrouwen naar de middenpartijen op ons eigen politieke kompas. We kennen in Nederland een rijke geschiedenis aan VVD en CDA kabinetten, vol met poldermodellen, onbehaalde doelen, schandalen en politiek correct, niks zeggend taalgebruik. De mensen in het land (niet alleen de mensen met migratieachtergrond) snakken naar duidelijkheid en leiders die gewoon zeggen waar het echt op staat. Wij werden massaal ‘Rutte-moe’, iets wat de directe introductie van de populistische populariteit in Nederland betekent.

Mensen moeten leren begrijpen dat je niet per definitie als persoon met een migratieachtergrond valt in het hokje rond PRO, Denk, SP en D66. Je bent, net als elke andere burger, simpelweg op zoek naar de partij die volgens jou de zekerste toekomst kan bieden voor jouzelf en Nederland. Dit hoeft dus ook helemaal niet in de Progressief Linkse hoek te zitten, als zij daar geen aansluiting tot voelen.

Er lijkt hiermee wel een nieuwe politieke stroming te zijn ontstaan, eentje die niet draait om afkomst of welke kant je opkijkt op het politieke kompas. Maar een stroming die gaat om het afzetten van de verouderde, vergrijsde gevestigde orde aan ‘standaard’ centrumpartijen. Enkel de leiders met een goed betoog en een pakkende oneliner tussendoor zullen op de sociale media blijven hangen, net als bij elk ander persoon in ons land.

De partij met de beste, bekendste boodschap in de kiezers debatten, zou daarmee misschien ook wel als enige kunnen doorbreken in het politieke landschap van de mensen met migratieachtergrond. Voor nu nog altijd een vraag, hopelijk een weet bij de volgende tweede kamer verkiezingen.